आज नगपञ्चमी थारु समुदायमा गुरिया पर्व

कला/संस्कृति

Home
कला/संस्कृति
आज नगपञ्चमी थारु समुदायमा गुरिया पर्व

आज नगपञ्चमी थारु समुदायमा गुरिया पर्व

फाइल फोटो

परासी। आज नगपञ्चमी पर्व थारु समुदायमा यस पर्वलाई विभिन्न नामले चिनीन्छ । जस्तै गुरिया,पञ्चीमि, पुतली बनाउने पर्व लगाएतका नामले चिन्नछ । यो समुदायमा परम्परागत नागको पुजा अर्चना सगै प्रकृतिको पुजा गरिएको पाइन्छ । पश्चिमी नेपालका कैलाली, कञ्चनपुर, दाँङ्ग तिर यसलाई गुरिया भनिन्छ भनेँ कसै कसैले यसलाई झिंगौरा पनि भन्छन् । भने नवलपरासीमा यस पर्वलाई पुतली बनाउनेअथवा गुडिया बनाउने पर्वको नामले चिनेपनि यो पर्व गुरिया भनेर परिचित छ ।
श्रावण महिनाको शुक्ल पक्षको पञ्चमी तिथीको यस पर्वलाई महिनाको हिसाबले जेठो पर्व माने पनि थारु समुदायमा यस पर्व लाई जेठो पर्व मानिदैन किनभने थारु समुदायको नयाँ वर्ष माघे सङक्रान्ति बाट सुरु हुन्छ। यस हिसाबमा यि समुदायमा पहिलो अथवा जेठो पर्वको रुपमा मानिदैन्न । मानव जिवनको विकासक्रमलाई आधार मानेर गुडिया बनाउने पर्वलाई बालबालिकाहरुको पर्वका रुपमा मानिइएको पहिलो पर्व भएको मान्यता छ ।

भाइ बहिनिको माया प्रेमको प्रतिकका रुपमा यस पर्वमा थारु महिलाहरुले गुडिया अर्थात पुतली बनाउने गर्दछन् भने पुरुषहरुले त्यस गुरियालाई सौँठा, कोर्रा या लट्टीले चालाउँदछन र खेल्छन । यसरी बालपनमा खेलिने भाडाकुँडीको झल्को दिने यस पर्वले गुडिया संगै आफ्ना पीडा, रोग व्याध र कष्टहरु जाने विश्वासका साथै भातृत्वको एक मिठो दृष्टान्त उजागर गर्दछ ।
विशेष यस पर्वमा बालबालिकाहरुका लागि पुरानो रहेका कटनको कपडालाई विभिन्न रङ्गले रङगाएर पुतली अथवा गुडिया बनाइन्छ । अन्नदिको धानको लावा (भुजा) बनाइन्छ । त्यसपछि गाईको दुधमा लावाहाली घरमा विधिपुर्वक पुजापाठ गरेपछि गाउँमा रहेको ग्राम देवउतालाई पुजा गरिन्छ । (पुतली )गुडियालाइ दिनमा पाँच पटक लावा चढाउने गरिन्छ। त्यसपिछि बेलुकिपख गुडियालाई सजायर गाँउ नजिकै रहेको नदि, कुलो, पोखरीमालगि बालबालिकाहरुलाई पुजा गर्नलगाएर गुडियालाइ छोडिन्छ । गुडिया संगै आफ्ना पीडा, रोग व्याध र कष्टहरु जाने समुदायमा विश्वास छ । तर बदलिदो समयमा यो पर्व लोपभएको अवस्थामा रहेको छ ।

प्रकाशित मिति: सोमबार, भदौ ४, २०८० १६:३५

प्रतिक्रिया दिनुहोस्