पश्चिम नवलपरासीको बर्दघाट नगरपालिकाको वडा नम्बर ४ मा रहेको बर्दघाट खानेपानी तथा सरसफाई उपभोक्ता संस्था विगत २२ वर्षदेखि नगरको वडा नम्बर ४ का जनतालाई शुद्ध पिउनेपानी उपलब्ध गराउँदै आएको संस्था हो । २०५५ सालमा स्थापित संस्थाले पहिलो चरणमा ५० वटा सामुदायिक धाराबाट बिहान र बेलुका गरी दैनिक ४ घण्टामात्र पिउने पानी उपलब्ध गराउँदै आफ्नो सेवाको सुरुवात गरेको थियो । २ वटा जँगल मुहान श्रोतबाट २ लाख ५० हजार लिटरको टँकीमा पानी सँचित गरी पानी वितरण सुरुवात गरेको संस्थाले २०६६ सालमा साना शहरी खानेपानी परियोजना सम्पन्न गरेसँगै वडा नम्बर ४ का जनतालाई यथेष्ट पानी उपलब्ध गराउन सुरु गरेको थियो ।
साना शहरी आयोजना सम्पन्न भएपश्चात संस्थाले २४ सै घण्टा पिउने पानी उपलब्ध गराउँदै आएको छ । पछिल्लो समय आयोजना क्षेत्रकै बाढिपिडित क्षेत्रमा थप आयोजना समेत सम्पन्न गरेपछि संस्थाले अहिले २ वटा जंगल मुहान श्रोत, ५ वटा डिपवेल, २ वटा ओभरहेड टंकी, १ वटा रिजर्ववायर टंकी र करिव ९२ किलोमिटर पाइपलाईन मार्फत करिव ४ हजार १ सय घरधुरीका १८ हजार बढि जनसंख्या बर्दघाट खानेपानी संस्थाकै नेपाल सरकारको गुणस्तर मापदण्ड अनुसारको पानीमा निर्भर छन ।
बर्दघाट खानेपानी संस्थाले शुद्ध पिउने पानी वितरणलाई प्रमुख प्राथमिकतामा राखेर सरसफाईको क्षेत्रलाई समेत सँगसँगै हिंडाएको छ । आयोजना क्षेत्रभित्रका २२ वटा टोलमा खानेपानी र सरसफाई सम्बन्धी सचेतना कार्यक्रम गर्ने, सरसफाईको महत्वको बारेमा जागरण गराउनेसँगै संस्थाकै अभिन्न अंगको रुपमा रहेको खानेपानी सुरक्षा योजना टोलीलाई परिचालन गरी टोलको सरसफाईमा समेत हातेमालो गदैै अघि बढेको छ । संस्थाले सरसफाईको लागि आवश्यक औजारहरु प्रदान गरेर आयोजना क्षेत्रभित्रको सरसफाईमा समेत योगदान पु¥याएको छ । संस्था मार्गदर्शक हुने र स्थानिय जनता स्वंयलाई सरसफाईको बारेमा सचेत गराउन सकियो भने मात्र सरसफाईको पाटोमा सफलता पाउन सकिन्छ भन्ने ध्येय संस्थाको रहेकोले सचेतनाका काममा विशेष पहलकदमी गरेको छ ।
शुद्ध पिउने पानी हरेक नागरिकको नैसर्गिक अधिकार हो । स्थानिय सरकार, प्रदेश सरकार र केन्द्र सरकारले खानेपानी आयोजनाहरुलाई सफल बनाइ हरेक नागरिकको पहुँचमा शुद्ध पिउनेपानी पु¥याउने कर्तब्य पनि हो । सँस्थाले पानीको गुणस्तरियता कायम राख्नको लागि नियमित प्रयोगशाला परिक्षण गरी पानीको गुणस्तरलाई जनस्तरसम्म पु¥याएको छ जसले गर्दा उपभोक्तामा विश्वासको वातावरण सिर्जना गरेको छ ।
बर्दघाट खानेपानी तथा सरसफाई उपभोक्ता संस्थाले वितरण गरेको पिउने पानीको गुणस्तरको बारेमा स्वयं उपभोक्तालाई ‘उपभोक्ता सन्तुष्टि पहिचान फारम’ भराइ उपभोक्ताकै प्रतिक्रियाको आधारमा गुणस्तरियता कायम राख्दै संस्था अघि बढिरहेको छ । संस्थाले वितरण गरेको पानी ९९ प्रतिशत उपभोक्ताले राम्रो रहेको प्रतिक्रिया दिएका छन । सिधै धाराबाट ७२ प्रतिशत, उमालेर १६.८ प्रतिशत, अन्य प्रविधिबाट ११.२ प्रतिशत उपभोक्ताले पानी उपभोग गरेका छन ।
बर्दघाट खानेपानी तथा सरसफाई उपभोक्ता संस्थाले वितरण गरेको पिउने पानीको गुणस्तरको बारेमा स्वयं उपभोक्तालाई ‘उपभोक्ता सन्तुष्टि पहिचान फारम’ भराइ उपभोक्ताकै प्रतिक्रियाको आधारमा गुणस्तरियता कायम राख्दै संस्था अघि बढिरहेको छ ।
नेपाल सरकारले २०३० सम्ममा सबैलाई आधारभूत शुद्ध पानी उपलब्ध गराउने लक्ष्य लिएको छ तर बर्दघाट खानेपानीले आफ्नो आयोजना क्षेत्रभित्र सबै घरमा धारा जडान गर्ने लक्ष्य पुरा गरिसकेको छ । संस्थाले २०७९ चैत्र २५ गते एक घर एक धारा को लक्ष्य पुरा गरेको संस्था अव आयोजना क्षेत्र पूर्ण सरसफाई क्षेत्र अभियानमा अघि बढेको छ ।
संस्थाले १८ विपन्न परिवारलाई निशुल्क खानेपानी जडान गरेको छ । वडा नम्बर ४ र नगरपालिकाको सहयोगमा ४८ विपन्न र अशक्त परिवारलाई सहुलियतमा धारा जडान गरेको छ । न्युन आयश्रोत भएकाहरुलाई किस्तावन्दि सेवामा धारा जडान गरेको छ । यस क्षेत्र भित्र रहेका ३ सामुदायिक विद्यालय, १ क्याम्पस एवं हरियालीपार्कहरुलाई ५० प्रतिशत महशुलमा छुट समेत गरेको छ । नगरभित्र रहेका सबै खानेपानी संस्थाहरुको पानी निशुल्क जाँचको ब्यवस्था समेत मिलाएको छ ।
पृथ्वीको तीन भागमध्ये २ भाग पानीले ओगटेको छ । उपलब्ध पानीमध्ये ९७ प्रतिशत पानी पिउन योग्य मानिदैन । ३ प्रतिशत पानी मात्र पिउन योग्य मानिन्छ । यस संस्थाले वितरण गरेको पानी अटोमेटिक डोजिङ्ग सिस्टम अनुसार क्लोरिनेशन गरिएको छ । खानेपानी शुद्धता र गुणस्तर प्रमाणित गर्न यसै संस्थाको आफ्नै प्रयोगशाला छ जसबाट उपभोक्ताको घरबाट पानी संकलन गरि परिक्षण गरिएको छ ।
खानेपानी र सरसफाई सबैका लागि सधैका लागि भन्ने महाअभियानमा हामी छौँ । नेपालको सँविधानमा ब्यवस्था भए बमोजिम खानेपानीलाई मौलिक हकको रुपमा ब्यवस्था गरेको छ । तसर्थ शुद्ध गुणस्तर खानेपानी उपलब्ध गराउने दायित्व खानेपानी तथा सरसफाई उपभोक्ता संस्थाहरुको हो यसमा सरोकारवाला निकायको पनि उत्तिकै भूमिका रहन्छ तसर्थ आऔँ यो अभियानमा हातेमालो गरौँ ।
अध्यक्ष, दिपक लम्साल, बर्दघाट खानेपानी तथा सरसफाई उपभोक्ता संस्था
