पश्चिम नवलपरासीमा आज सिकलसेल एनिमिया र थालासेमिया रोग सम्बन्धि अन्तरक्रिया भएको छ । आदिमकाल देखि बसोबास गर्दै आएका तराईका भुमिपुत्रको रुपामा चिनिने आदिवासी थारु समुदायमा विशेष गरि यो रोग देखिएको छ । खासगरि तराइका जिल्लामा बसोबस गर्ने थारुजातिको बस्ति धेरै रहेकोेले पहिलो सुरुवाति चरणमा तराइका जिल्लाहरुमा रोगको परिक्षण लागु भएको वरिष्ठ मलेरिया इनिष्पेक्टर देविलाल पौडेलले बताउनु भयो । उहाँले देशमा रोग बढदै गएको अवस्था रहेको विशेष गरेर थारु समुदायमा रोग बढि देखिएको सरुवा रोग नभई वंशाणुगत रोग रहेको बताउनु भयो ।
विवाह गर्दा सिकल\थालेसिमीया कुण्डलि मिलान गरेर मात्र विवाह गर्नु पर्ने सुझाव दिदैँ सिकलसेल ऐनिमिया तथा थालासेमिया रोग पश्चिम नवलपरासीमा रहेको सात स्थानिय तह मध्ये ६ वटा पालिका सरावल, सुस्ता, रामग्राम, सुनवल, बर्दघाट प्रतापपुरमा परिक्षण गरिएको छ,जसमा स्वास्थ्य कार्यलयको डाटा अनुसार जम्मा ११८८ जनाको परिक्षण गरिएको मा ३३ जनालाई सिकलसेल ऐनिमिया वाहक देखिएको छ भने ६० जनालाई थालासेमिया वाहक रोग देखिएको छ ,अझै ३२३ जनाको नतिजा आउन बाकि रहेको उहाँले बताउनु भयो ।
खासगरी सिकलसेल एनिमिया भनेको रगतमा पाइने रातो गोलाकार रक्तकणिकाको स्वरुप परिवर्तन भई हसिया जस्तै आकारमा रुपान्तरण हुने रक्तअल्पता सम्बन्धी रोगलाई सिकल सेल एनिमिया भनिन्छ । यो रोग लागेको बिरामीहरुको गोलाकार रक्तकणिकाहरू छिटोछिटो नष्ट भई रक्त सञ्चारमा अवरोध उत्पन्न हुन्छ । साथै रगतमा अक्सिजनको कमी हुनगई शरिरका भित्री अंगहरुमा नोक्सानी पुग्नुका साथै मस्तिष्कमा स्ट्रोक, शरिरमा पिडा, अन्य रोगहरुको संक्रमण देखिन्छ । रोग लाग्दा जण्डिसको जस्तो देखिने लक्षण , पत्थरी, फोक्सोमा रुकावट, मृगौलामा खराबी, लिंग उत्तेजित हुँदा पिडा हुने, फियो वा कलेजोमा रक्त सञ्चार रुकावट आदि जस्ता बिभिन्न लक्षणहरु देखा पर्दछन् ।
पुथ्वी चन्द्र अस्पतालको निमित प्रमुख सुपरिटेन्डेन्ट डा. मोहाेम्मद नुरुल होदाले रोग पुर्ण रुपमा निको नहुने तर रोगथामको लागि दैनिक फोलिड एसिडको सेवन गर्ने, प्रशस्त मात्रामा पानि खाने, आराम गर्ने, चिकित्सकसंग नियमित स्वास्थ्य परिक्षण गराने साथै रोग न्यूनिकरणको लागि नवजात शिशुहरुको वंशानगत रोगहरुको स्क्रनिंग गर्ने ,गर्भवति महिलाले अनिवार्य जाच गराउने, विद्यालयमा बालबालिकाहरुमा रोग सम्बन्धि परिक्षण गराउने, तथा विद्यालयमा स्वास्थ्य शिक्षा प्रदान गर्ने सुझाव दिदै पुथ्वि चन्द्र अस्पताल नवलपरासीमा रोगको परिक्षण भैरहेको जानकारी दिनु भयो ।
यस्तै स्वास्थय कार्यलयका प्रमुख ओम प्रकाश पन्थीले रोग नियन्त्रण गर्नको लागि समुदाय स्तरमा रगत सम्बन्धी सिकलसेल एनेमिया तथा थालासेमिया रोगको कुण्डली मिलान गरेर मात्र विवाह गर्नु पर्ने कुराको सुझव निुभएको थियो ।
यस्तै नेपाल पत्रकार महासघं नवलपरासीका अध्यक्ष हरि शर्माले रोगबारे समुदायमा सचेतना फैलानउनका लागि संचार क्षेत्रले अहम भुमिका निर्वाह गर्नु पर्ने कुरामा जोड दिनु भएको थियो ।
(( करिब दश हजार बर्ष अगाडि औलो रोगको उत्पति भएको अनुमान गरिए पनि अध्ययनले करिव चार हजार बर्ष पहिले यस रोगले मानव अस्तित्व नै संकटमा पार्ने गरि फैलिएको अनुमान गरिएको थियो । मानव विकासको क्रममा औलो रोगको महामारीसंग जुध्न गोलाकार रक्तकणिका बनाउने जीनमा प्राकृतिक उत्परिवर्तन भई मानवमा मलेरिया रोगसंग लड्न सक्ने प्रतिरोधात्मक क्षमताको विकास भएको हुनु सक्ने अनुसन्धानले देखाएको छ ।))
